قالب وبلاگ
نويسندگان

انواع شخصیت از نظر ساخت

     شخصیت های قالبی

     شخصیت های قراردادی

     * تفاوت شخصیت های قالبی وقراردادی

     شخصیت های نوعی

     شخصیت های تمثیلی

     شخصیت های نمادین

     *تفاوت شخصیت های تمثیلی و نمادین

      شخصیت های همه جانبه

  • یادگاری تو همین قاب عکس خالی بدون عکس توست و...
 این شب نوشته های خط خطی ....
- شخصیت های قالبی

شخصیت های قالبی، شخصیت هایی هستند که نسخه بدل یا کلیشه ی شخصیت های دیگری باشند. شخصیت قالبی از خود هیچ تشخیصی ندارد. ظاهرش آشنا است. صحبتش قابل پیش بینی است. نحوه ی عملش مشخص است زیرا بر طبق الگویی رفتار می کند که ما با آن قبلا آشنا شده ایم. مثلا کسی که ادای جاهل ها را در می آورد یا تقلید هنر پیشه ی معروفی را می کند، شخصیتی قالبی را ارائه می دهد. از این نظر هر کس که با چنین شخصیت هایی در داستان رو به رو می شود از پیش می تواند حدس بزند که رفتارشان چگونه است و صحبتشان دور چه مقوله ای می گردد و در قالب چه جور آدمی فرو رفته اند. (عناصر داستان، جمال میرصادقی)

 

 

ادامه در ادامه مطلب .....


 


شخصیت قالبی، نوع خاصی از شخصیت های سطحی است. مثلا کلانتر متین و جدی، گارآگاه زیرک و جسور با رفتار و عاداتی استثنایی، پرفسور دیوانه ای که دست به آزمایش های شیطانی بر روی انسان های زنده می زند، جاسوسه ی زیبا و بین المللی داستان های اسرار آمیز و مرموز، شخصیتی کمدی که عینکی یک چشمی به تن دارد و با لهجه ی غلیظ انگلیسی صحبت می کند، قهرمانی جسور و خوش قیافه، زن بابای ظالم، تبه کاری بدیخت با سبیل هایی براق و سیاه و.. نمونه هایی از شخصیت های قالبی هستند. (تاملی دیگر در باب داستان)

 

2- شخصیت های قراردادی

شخصیت های قراردادی، افراد شناخته شده ای هستند که مرتبا در نمابشنامه ها و داستان ها ظاهر می شوند و خصوصیت سنتی و جا افتاده دارند. شخصیت های قراردادی، به شخصیت های قالبی خیلی نزدیک اند و گاه تشخیص این دو از هم دشوار است. در قصه های قدیمی، غول ها، دیوها، جن ها، پری ها، جادوگرها، آدم های خسیس و... شخصیت هایی قراردادی بودند. (عناصر داستان، جمال میرصادقی)

 

* تفاوت شخصیت های قالبی و شخصیت های قراردادی

شخصیت های قالبی و قراردادی بسیار به هم نزدیک هستند؛ از این رو تمیز آن ها از یک دیگر گاهی دشوار است. اصلی ترین تفاوت این دو نوع شخصیت در این است که شخصیت های قراردادی با وجود خصوصیات سنتی و جا افتاده  بر خلاف شخصیت های قالبی قابل پیش بینی نیستند. وقتی سخن از یک «جاهل مآب» می آید می توان حدس زد که این جاهل یک دست کت و شلوار مشکی بر تن دارد، زیر آن پیراهن سفیدی پوشیده و یک دستمال هم در دست دارد. دایره ی واژگانی او هم قابل پیش بینی است. حتی می توان لحن صحبت کردن او را هم تصور کرد. حدس رفتار او در موقعیت های مختلف هم کار ساده ای است. همه ی این قابل پیش بینی بودن ها از مختصات شخصیت های قالبی است. اما برعکس؛ شخصیت قرار دادی بر خلاف خصوصیات سنتی و جا افتاده اش قابل پیش بینی نیست. شخصیت یک آدم خسیس، یک شخصیت قالبی نیست زیرا کسی نمی تواند با شنیدن اسم «آدم خسیس» همان طور که با شنیدن اسم «جاهل مآب» شروع به پیش بینی می کند، شروع به پیش بینی کند. اگر کسی چنین ادعایی دارد همین الآن شخصیت «حاجی آقا»ی صادق هدایت را پیش بینی و توصیف کند؟(البته مشروط بر این که این کتاب را هنوز نخوانده باشد)!

از دیگر تفاوت های این دو نوع شخصیت میزان تکرار است. شخصیت های قالبی در داستان های مختلف تکرار یکدیگر هستند اما شخصیت های قراردادی علی رغم قراردادی بودنشان، در داستان های مختلف با یکدیگر تفاوت های بیشتری دارند(م).

 

 

3- شخصیت های نوعی

شخصیت نوعی یا تیپ نشان دهنده ی خصوصیات یک گروه یا طبقه ای از مردم است که او را از دیگران متمایز می کند. شخصیت نوعی نمونه ای است برای امثال خود. (عناصر داستان، جمال میرصادقی) برای کسب اطلاعات بیشتر درباره ی این نوع از شخصیت ها به مبحث تیپ و شخصیت در صفحه ی 12  مراجعه کنید.

 

4- شخصیت های تمثیلی

شخصیت های تمثیلی شخصیت هایی جانشین شونده هستند، به این معنا که شخصیت یا شخصیت هایی جانشین فکر و خلق و خو و خصلت و صفتی می شوند؛ مثل آقای دیو سیرت، خانم خوش طینت. این نوع شخصیت ها دو بعدی هستند، بعد فکری و خصلتی که مورد نظر گوینده است و بعدی که در آن مجسم می شوند. (عناصر داستان، جمال میرصادقی)

 

5- شخصیت های نمادین

شخصیت هایی هستند که نویسنده را قادر می کند تا مفاهیم اخلاقی یا کیفیت های روحی و روشن فکرانه را در قالب عمل در آورد. شخصیت های نمادین، نماد (و سمبل) چیز دیگری هستند، در غیر این صورت اصلا نمادین نیستند. شخصیت نمادین کسی است که حاصل جمع اعمال و گفتارش، خواننده را به چیزی بیشتر از خودش راهنمایی کند؛ مثلا او را تجسمی از وحشی گری یا نیروی رهایی بخش یا مظهری از امید ببیند. (عناصر داستان، جمال میرصادقی)

 

* تفاوت شخصیت های تمثیلی و نمادین

درباره ی تمثیل که در بیشتر موارد آن را با نماد یکی در نظر می گیرند، باید گفت میان این دو تفاوت هایی وجود دارد.

نخست این که تمثیل بیشتر به معنای باطنی متن اشاره دارد تا نفس زیبایی تصاویر. دوم این که پشت تمثیل همیشه تفکری پنهان شده است، اما در نماد این چنین نیست. برای همین در کتاب های مقدس، داستان ها بیشتر به صورت تمثیلی ذکر شده اند تا در هر دوره ای قابل تأویل و تفسیر باشد و با گذشت زمان تازگی خود را از دست ندهد.

 

6- شخصیت های همه جانبه

شخصیت های همه جانبه در داستان ها، توجه بیشتری را به خود جلب می کنند. این شخصیت ها با جزئیات بیشتر و مفصل تر تشریح و تصویر می شوند. خصلت های فردی آن ها نیز ممتازتر از شخصیت های دیگر رمان است. (عناصر داستان، جمال میرصادقی)


 

شخصیت های سیاه، سفید، خاکستری

در این مبحث نیز مانند بحث کارکترهای نوعی و فردی منبعی را نیافتم از این رو براساس دانسته های خودم دست به نگارش این بخش زدم. مطالب این بخش نظرات شخصی من است. برای استناد به منابع معتبرتری رجوع شود.

 

شخصیت های داستان بلاخره یا خوب هستند و به صفات مثبت گرایش دارند و یا این که بد هستند و در دسته ی آدم های منفور، پلید و شرور جای می گیرند. ممکن هم هست که شخصیتی در بعضی رویدادها چهره ای مثبت از خود نشان بدهد و در بعضی دیگر از وقایع خود را با خصایصی منفی به خواننده بشناساند. با توجه به این معیارها شخصیت ها را به سه دسته ی سیاه، سفید و خاکستری تقسیم می کنند و هر شخصیت را در دسته ای جا می دهند.

شخصیت های سیاه

شخصیت های سیاه، شخصیت های پلید داستان هستند. افرادی با شخصیت های شرور، پلید، بد ذات، بدجنس، نامرد، بی معرفت و نمک نشناس و... «و در کل منفی» در این دسته جای می گیرند.

این شخصیت ها عموما در داستان نقش مخالف را بازی می کنند. به دلیلی با نقش اصلی در تقابل قرار می گیرند و در اثر کنش و واکنش های این دو داستان شکل می گیرد. در پاره ای از موارد هم (البته به ندرت) نقش اصلی را به عهده می گیرند و شخص مثبت داستان در نقش شخصیت مخالف در برابر او قرار می گیرد. معمولا این افراد تک بعدی بوده و در تیپ سازی از آن ها استفاده می شود.

 

شخصیت های سفید

شخصیت های سفید، در داستان شخصیت هایی هستند موافق با هنجارهای اجتماع. کارهایی که می کنند مورد قبول جامعه و برابر با عرف است. همگی ما با مادران مهربان، پرستاران فداکار، پلیس های وظیفه شناس و نمونه هایی از این قبیل در داستان ها آشنا هستیم. شخصیت هایی از این دست، شخصیت هایی هستند که اصطلاحا «سفید» نامیده می شود.

شخصیت های سفید در داستان معمولا عهده دار نقش اصلی هستند و رویاروی نقش مخالف که غالبا سیاه است قرار می گیرند. در اندک مواردی پیش می آید که نقش مخالف را بازی کنند و آن هم مواقعی است که شخصیت سیاه داستان در نقش اصلی ظاهر شود. شخصیت سفید نیز مانند شخصیت سیاه در تیپ سازی کاربرد دارد.

 

شخصیت های خاکستری

شخصیت های خاکستری به مفهوم کلمه شخصیت هستند(یعنی تیپ نیستند البته در غالب موارد).

این شخصیت ها در موقعیت های مختلف رفتارهای متفاوت از خود نشان می دهند. رفتار این شخصیت ها بسته به موقعیتی است که در آن گرفتار هستند. یک شخصیت سفید ممکن است به خاطر اصولی که به آن پایبند است جواب بدی را با خوبی بدهد اما شخصیت خاکستری این گونه نیست. رفتار او در مواقعی که به نفعش نباشد ممکن است حتی خبیثانه هم شود و گاهی هم تا حد یک قدیس پا فرا بگذارد. پدری که با فرزندانش مهربان است و برای رفاه آن ها از جان مایه می گذارد اما با همسرش رفتار مناسبی ندارد، بازنمود یک شخصیت خاکستری است. شخصیتی که گاه سفید است و گاه سیاه. این نوع شخصیت داستان را بهتر می تواند جلو ببرد تا یک شخصیت سیاه مطلق یا سفید مطلقِ قابل پیش بینی. شخصیت های خاکستری بر خلاف شخصیت های سیاه و سفید معمولا لایه لایه و چند بعدی هستند. پیش بینی رفتار آن ها برخلاف شخصیت های سیاه یا سفید مطلق کار سهلی نیست. شخصیت های خاکستری در تیپ سازی جایی ندارند، آن ها شخصیت هایی هستند فردی و با ویژگی های خاص خود.(م)


 

[ دوشنبه ۱٢ بهمن ۱۳٩٤ ] [ ٦:۳٠ ‎ق.ظ ] [ حانیه ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

من حانیه متولد 9/8/80 هستم .از 8 سالگی شروع به نوشتن این وبلاگ کردم..... به خونه ی من خوش اومدید . تو این خونه خودم فرمانروا هستم ....خودم می نویسم و عکس میزارم ...تازه عکساشم خودم با فتوشاپ درست میکنم ( البته بعضی هاشو) این وبلاگ بیشتر درمورد موضوع های مربوط به شعر و داستان (ادبیات) هست ... امید وارم مطالب توی وبم مورد استفاده تون قرار بگیره ....
صفحات دیگر
لینک های مفید
امکانات وب

قالب براي اطلاع از آپيدت شدن وبلاگ در خبرنامه وبلاگ عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود [Mail_Form]


ایران رمان

پری شهر قصه ها

براي اطلاع از آپيدت شدن وبلاگ در خبرنامه وبلاگ عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود [Mail_Form]